Sunday, 7 July 2019

"I demand improvements to BBC Alba" says the Gaelic language

Mar a chuala Gilleasbuig, tha a' Ghàidhlig a' cumail a-mach gu bheil i air a cuingealachadh le seirbhis TBh a tha feumach air leasachadh.





Tha e coltach gun do bhruidhinn an cànan an-àrd às dèidh don artagail seo a' nochdadh ann an duilleagan na Hootsmon bho chionn ghoirid.

Thuirt an cànan gu bheil i ag èirigh is a' gearain mu BhBC Alba.

Mar a bhiodh dùil, 's e na tha de shusbaint Beurla ga craoladh leis an t-seanail as mò a tha cur air a' chànan mhilis mhàthaireil; coma leat na h-ath-chraolaidhean.

Thuirt i cuideachd gu bheil i fada feitheamh ri crìoch nam fo-thiotalan grànta a chaidh a ghealtainn le MG Alba ann an 2016 (td. 9).

Tha MG Alba, a tha a' ruith BBC Alba, a' faighinn moladh mòr bho MG Alba anns an aithisg bhliadhnail aca, air a sgrìobhadh le MG Alba; predictably chaidh seo aithris air BBC Naidheachdan gun cheasnachadh sam bith.

Thuirt neach-labhairt an-dè: "Chomharraich BBC Alba deich bliadhnaichean de shoirbheachas an-uiridh; tha an seanail a' leantainn air a' gabhail cheumannan mòra a-staigh do linn ùr agus chan eil neach sam bith a' gearain idir, a-mach air an fheadhainn a tha".

Gilleasbuig:
BBC Alba, eh a chàirdean!
  • ma tha thu an dùil ri susbaint buidseat-mòr, bidh briseadh-dùil agad;
  • ma tha thu an dùil ri naidheachdan ròlaigidh bho mhoch gu dubh, bidh briseadh-dùil agad;
  • ach ma tha thu an dùil ri feallsanachd a chuireas Gàidhlig aig cridhe gach gnothaich, bidh briseadh-dùil agad!




@GilleAotrom

Wednesday, 29 May 2019

Aithisgean a' Bhùird - are they really causing language death?

A chàirdean,

Tha Gilleasbuig air a bhith a' rannsachadh aithisgean a bh' ann aig a' Bhòrd a-rithist, oir feumaidh cuideigin. Agus an turas-sa chaidh a bheò-ghlacadh leis na toraidhean-rannsachaidh aige, oir cò shaoileadh e, a' bhuaidh nach beag a bh' aig aithisgean yesteryear?



  • "Is dòcha nach b' e seo a' bhliadhna a b' fhasa don Bhòrd, ach b' e bliadhna mhath a bha innte airson na Gàidhlig"
- Aithisg Bhliadhnail 2007-8, Aithris a' Chathraiche Eadar-amail (Art MacCàrmaig)


Dìreach mun aon àm ...

Gàidhlig air a meas "definitely endangered" le UNESCO, 'son a' chiad uair a-riamh.




Nise chàirdean, co-thuiteamas ann no às? Coimhead sibhse a-rithist ...

  • "Is e bliadhna dhùbhlanach ach torrach aig a' cheann thall a tha air a bhith ann do Bhòrd na Gàidhlig, mu choinneach cùl-raoin de chrìonadh eaconomach agus goireasan cuibhrichte mar bhuil air an sin".
- Aithisg Bhliadhnail 2011-12, Ro-fhacal a' Cheannaird (Iain Aonghas MacAoidh)


Dìreach mun aon àm sin ...
"The passing of Gaelic from one generation to the next - intergenerational transmission - has all but ended in Shawbost"
The State of Gaelic in Shawbost, Munro et al



Gilleasbuig:
Is it just me, air neo a bheil patran a' sìor-fhàs an seo?





  • "Tha a' bhliadhna a dh'fhalbh air a bhith na h-adhbhar misneachd agus dùbhlanach, agus tha mi gu mòr an comain mo cho-obraichean airson na tha sinn air a choileanadh còmhla ann an 2017/18. Tha mi den bheachd gun do rinn sinn adhartas nach beag".
Aithisg 2017-18, Lèirmheas a' Cheannaird



Well a chàirdean choire, a' leughadh sin, abair fhèin gun robh sinn a' feitheamh agus ar n-anail 'nar n-uchd! Agus sure enough .... ann an ùine gun a bhith fada -
"5% de chòmhraidhean am Barraigh 'sa Ghàidhlig"
BBC Naidheachdan Gàidhlig




Gilleasbuig:
Fàgaidh mi aige sin e a chàirdean! Cha chan mi càil mus can mi cus!



Coinneamh Bòrd na Gàidhlig an-dè



@GilleAotrom 

Sunday, 28 April 2019

Am Bòrd: "àm dùbhlanach" - airson ciall?


Am Bòrd a' coinneachadh ann an Inbhir Nis.
Bha e 'na dhùbhlan dhan a' Bhòrd, bho riamh, gu bheil adan pith a' fàs gann


Hiya, chàirdean chòire, 's fhada bhon uair sin! Ach tuigidh sibh gur àm traing agus [osna] "dùbhlanach" dhen a' bhliadhna a th' ann do 'Illeasbuig.

Nise bha an t-amadan glic as fhèarr leibh air a dhòigh ghlan a' cluinntinn gu bheil Bòrd na Gàidhlig air aithisg bhliadhnail eile thoirt a-mach, aithisg a tha moladh BnaG chun na smior.

Air bhioran, agus le anail ’na uchd, chaidh e a-steach na broinn airson beagan bhàighbreansaidh agus gu dearbh fhèin cha robh briseadh-dùil aige.

Abair fhèin gu bheil am Bòrd còir air gabhail ri prionnsapalan ath-chuairteachaidh! Coimhead sibhse, a chàirdean:



"Tha a’ bhliadhna a dh’fhalbh air a bhith na h-adhbhar misneachd agus dùbhlanach, agus tha mi gu mòr an comain mo cho-obraichean airson na tha sinn air a choileanadh còmhla ann an 2017/18. Tha mi den bheachd gun do rinn sinn adhartas nach beag."
- Lèirmheas a' Cheannaird 'san aithisg as ùire.




Hmm, shaoil Gilleasbuig còir, tha seo a' coimhead caran familiar ... nach gabhamaid turas tro na h-aithisgean a bh' ann roimhe ...





"Tha an 12 mìos a dh’fhalbh air a bhith dùbhlanach don bhuidhinn aig amannan    A dh’aindeoin sin, chùm am Bòrd Stiùiridh agus an luchd-obrach orra a’ toirt amasan is targaidean a’ Phlana Cànain Nàiseanta Ghàidhlig gu buil gu soirbheachail".
- Aithisg Bhliadhnail 2015-16, Aithris a' Chathraiche (Ailean Dòmhnallach)





… tha mòran dùbhlain againn fhathast ri chothachadh nar n-oidhirpean air àireamhan luchd-labhairt na Gàidhlig
 a mheudachadh agus casg a chur air a’ chrìonadh ann an cleachdadh a’ chànain. ged a tha mi a’ creidsinn gu bheil sinn air an t-slighe cheart leis na prìomhachasan ann an Ginealach Ùr na Gàidhlig …"
- Aithisg Bhliadhnail 2010-11, Ro-ràdh bhon Chathraiche (Art MacCarmaig)




 "Bha bliadhna chinneasach agus adhartach aig a’ Bhòrd ann an 2009-10. Bha tòrr atharrachaidhean ann agus tòrr adhartais.
"Ged a bha, tha dùbhlain nach beag romhainn fhathast a’ feuchainn ri àireamhan luchd-labhairt a mheudachadh. Tha mi a’ creidsinn gu bheil sinn air an t-slighe cheart leis na gnìomhan ann an Ginealach Ùr na Gàidhlig ..."
- Aithisg Bhliadhnail 2009-10, Ro-ràdh a' Chathraiche (Art MacCarmaig)





"... 's e àm dùbhlanach ach misneachail a th’ ann don chànan."
- Aithisg Bhliadhnail 2006-7, Ro-fhacal a' Cheannaird (Coinneach A. Murray)




Gilleasbuig:
" ’S e na dh’ fhuiling iad de dhùbhlanan
A thug am Bòrdachd beò! "


 - mar a thuirteadh uaireigineach leis a’ Bhàrd Sgitheanach ainmeil Màiri Mhòr nan Òran (cha mhòr).


An tug sibh an aire na rinn Gilleasbuig an sin?




@GilleAotrom